Posted by alikpetrosyan | Posted in Մաթեմատիկա | Posted on January 31, 2024


1.Проект
Проект предполагает сравнение сказок Туманяна и русских сказок. Проект интересен тем, что заставляет не только окунуться в мир сказок и познакомиться с фольклором наших народов и сформировать представление о культуре двух наций. Сама идея изучения армянских сказок в сравнении с русскими, определение их схожести и различий интересна, но несмотря на сходство сюжетов и композиции, отличий в сказках армянского писателя О.Т. Туманяна гораздо больше, они отражают национальные особенности характера армянского народа. Это вы и должны проследить в своем проекте . Предполагаю взять сказки ( одну пару из предложенных):
— Туманяна » Братец барашек » и А. Толстого » Сетрица Аленушка и братец Иванушка»,
-» Райский цветок» Туманяна и » Аленький цветочек» Аксакова,
-» Говорящая рыба» Туманяна и » Сказка о рыбаке и рыбке» Пушкина.
Армянские сказки читай на армянском языке. Напиши, чем похожи эти сказки и чем отличаются. Похожа ли идея, основная мысль этих сказок? Я прочитал сказки на армянском и на русском языке. Обе сказки мне понравились, идея и основная мысль похожи. Основная идея сказки в том, что забота и любовь близких может помочь даже в самых сложных ситуациях. Главная мысль сказки заключается в том, что старших нужно слушать, иначе может случиться беда, как случилось с Иванушкой. Сказка нас учит любви и заботе о близких. В жизни зло всегда наказывается а добро восторжествует.
Попробуй сравнить русскую печь и армянскй тонир.Русская печь – духовая печь. Для приготовления пищи, отопления жилых помещений. Духовкой в ней является топочная камера, называемая горниломи. Печь выкладывается из кирпича или глины. Топится дровами, торфом, соломой, кизяком, камышом, лузгой от семечек.
Тонир – это глубокая круглая яма в земле, стены которой выложены камнем. В тонире пекут лаваш и другие мучные изделия.
Прочитай о русских народных традициях:
Выбери одну и расскажи своими словами. У тебя должно получиться не менее 15 предложений.
«Микеланджело шел по рынку, где продавался мрамор. Он увидел прекрасный камень и спросил о нем.
Владелец сказал:
— Если хочешь этот камень, бери бесплатно, потому что он просто валяется и занимает место. Двенадцать лет никто даже не спрашивал о нем; я не вижу в этом камне никакого потенциала.
Микеланджело взял камень, работал над ним почти целый год и создал, может быть, самую прекрасную статую, которая только существует.
Через год, когда Микеланджело закончил работу, он пригласил к себе владельца лавки, потому что хотел ему что-то показать. Владелец не мог поверить своим глазам. Он сказал:
— Где ты взял этот прекрасный мрамор?
— Не узнаешь? – сказал Микеланджело.
– Это тот самый уродливый камень, который ждал перед твоим магазином двенадцать лет.»
Когда кажется, что жизнь трудна, поймите, что просто Вселенная любит Вас слишком сильно, чтобы оставить Вас в покое. Она не может Вам позволить оставаться такими, как Вы есть сейчас, потому что Вам предназначено быть кем-то значительно большим.
Вопросы:
Работа в блогах:
Задание 4. Творческая работа » Расскажи миру своей Родине«
В работе подробно расскажи о своей Родине, вырази свои чувства и эмоции, которые ты испытываешь к родине, месту, где ты родился, по которому скучаешь, которое любишь.Моя родина Армения.Это место,где родились,жили и творили мои предки,родители.Я очень люблю свою Родину.Я родился в Армении и горжусь этим.Армения очень древняя страна.В 301году наш народ первый принял христианство.Армения очень красивая и уникальна своими разнообразными,вкусными фруктами.Мояродина всегда страдала от врагов,но я думаю,что мы все будем защищать свою родину. Я сейчас живу в Китае и очень скучаю по своей родине.
Cinderella didn’t want to go to the dance. false
The aunt and the ugly sisters took Cinderella to the dance with them. false
A coach came to the door and the ugly sisters went to the dance with their mother. true
Cinderella looked up and saw a little old lady. true
The little old lady had a bird in her hand. false
The lady waved her stick and Cinderella wore a beautiful dress and glass shoes. true
When Cinderella heard about the dance she wanted to go too.
Her aunt and the ugly sisters laughed at her but didn’t take her to the dance.
A coach came to the door and the ugly sisters went to the dance with their mother.
Cinderella looked up and saw a little old lady.
She had a stick in her hand.
When Cinderella brought them the little lady waved her stick.
The lady waved her stick and Cinderella wore a beautiful dress and glass shoes.
Her aunt and the ugly sisters laughed at her and didn’t take her to the dance (didn’t take, took).
Cinderella looked up and saw a little old lady (old, young).
She had a stick in her hand (in, under).
When Cinderella brought them, the little lady waved her stick (took, brought).
The pumpkin became a big coach (big, small).
You must be at home before midnight (before, after).
128 – 129
_____________________________________________________________________________________
about, she, Cinderella, when, the, wanted, heard, dance, too, to go. When Cinderella heard about the dance she wanted to go too
to, a coach, door, came, the. the coach came to the door
sisters, to the dance, their, went, the, mother, with, ugly. the ugly sisters went to the dance with their mother
lady, and, Cinderella, a, looked up, little, saw, old. Cinderella looked up and saw a little old lady.
hand, she, a stick, in, had, her. she had stick in her hand.
brought, lady, when, the, them, Cinderella, stick, little, her, waved. When Cinderella brought them, the little lady waved her stick.
horses, the, became, mice. the mice became horses
coach
pumpkin
voice
stick
130
_____________________________________________________________________________________
London is the (large) city of England.
This boy is (fat) than Tom.
My brother is (tall) than my sister.
Ann is the (beautiful) girl in our class.
Your classwork is (bad) than my classwork.
Their house is the (old) in our city.
Peter’s family is (small) than our family.
You read English (good) than your friend.
The weather in winter is (cold) than in autumn.
Առաջադրանք 1.
Արտաշիսյան արքայատոհմ/մ.թ.ա.189-մ.թ.1թթ./
1.Փորձիր սահմանել զինանշան բառի հասկացությունը:Զինանշանը յուրաքանչյուր երկրի խորհրդանիշն է։

Արտաշեսյանների թագավորություն, Մեծ Հայքի 3 թագավորական հարստություններից Արտաշեսյան դինաստիայի հիմնած պետությունը Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում։ Գոյատևել է շուրջ 2 դար՝ մ.թ.ա. 189 — մ.թ. 1: Տարածքը կազմել է նվազագույնը 250 000 քառ. կմ (Արտաշես Բարեպաշտի գահակալման առաջին տարիներին), առավելագույնը՝ 3 000 000 քառ. կմ՝ Տիգրան Մեծի օրոք։
4.Փորձիր գտնել տարբերություն , նմանություն քաղաքի և մայրաքաղաքի միջև: Պատմիր նոր մայրաքաղաքի հիմնադրման մասին /քարտեզում գտիր, նշիր մայրաքաղաքը/:Քաղաքը փոքր է քան մայրաքաղաքը;
5.Գնահատիր Արտաշես Առաջինի գործունեությունը որպես թագավոր:
ախադասությամբ ամփոփիր:Երվանդի մահից հետո Սմբատը մտնում է
Արքունական գանձարանը և այնտեղ գտնում Սանատրուկ արքայի թագը;
Նա թագը դուրս է բերում, դնում Արտաշեսի գլխին,թագադրում և համայն Հայոց աշխարհի վրա կարգում թագավոր;Արտաշես թագավորը մեծ պարգևներ է բաշխում իրեն օգնական դարձած պարսից զորքին,պատվով ճանապարհ է դնում;Արտաշեսը քաջ Արգամին արժանացնում է արքայական որկրորդության գահին,պարգևելով հակինթազարդ պսակ,գինդեր,ոսկե գդալ և պատառաքաղ գործածոլու,ոսկե գավաթով և նվագով գինի խմելու իրավունք;Իր դայակՍմբատին նման պատվին է արժանացնում՝բացի գինդեր և կարմիր
Կոշիկ կրելու իրավունքի;Սմբատին ասպետական և արևմտյան հրամանատրությունից բացի վստահում է նաև հայոց բոլոր զորքերի,
Երկրի բոլոր գործակալների և ամբողջ արքունական տան տնօրինությունը։
Ա րտաշեսը անմասն չի թողնում իր ստնտուի ժառանգներին։Նա Գիսակի թոռ Ներսեհի ցեղը արժանացնում է նախարարական տոհմի պատվի և
Տոհմանունը կոչում Դիմաքսյան ի նշան Գիսակի քաջագործության,երբ նրա դեմքը սրով կիսվեց՝Արտաշեսին պաշտպանելիս։Արտաշեսը նախարարական տոհմի պատվի է արժանացնում Տուրի տասնհինգ զավակներին և նրանց տոհմը կոչում՝Տրունի, նրանց հոր անվամբ։Տուրը Սմբատի լրտեսն էր Երվանդի արքունիքում,մտերիմ էր Երվանդին,վայելում էր նրա վստահությունը։Նա արքունիքի բոլոր կարևոր լուրերը հաղորդում էր Սմբատին,որի պատճառով էլ սպանվում է Սմբատի կողմից։
Աղբյուրներ՝ Արտաշիսյան արքայատոհմ
՝Մեծ Հայքի Արտաշեսյան թագավորությունը
Որոշ մարմիններ երկար ժամանակ պահպանում են իրենց մագնիսական հատկությունները, դրանք կոչվում են հաստատուն մագնիսներ, կամ մագնիսներ:
Մագնիսները լինելով իրարից հեռու, էլեկտրականացած մարմինների նման կարող են փոխազդել: Պողպատը, կոբալտը, երկաթը և մի քանի այլ համաձուլվածքներ մագնիսական երկաթաքարի հետ շփվելիս ձեռք են բերում մագնիսական հատկություններ:
Երկաթի, նիկելի և մի քանի այլ մետաղների համաձուլվածքներից պատրաստում են ուժեղ մագնիսական հատկություններով օժտված մագնիսներ:
Մագնիսի այն մասերը, որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավել ուժեղ է, անվանում են մագնիսական բևեռներ:
Ուժեղ տաքացման ժամանակ մագնիսները կորցնում են իրենց մագնիսական հատկությունները: Այս երևույթը կոչվում է ապամագնիսացում:
Մագնիսների օգտագործման
բնագավառը լայն է: Մագնիսներ կան մանկական խաղալիքներում, բարձրախոսներում, հեռախոսներում: Կիրառվում են տեխնիկայի շատ բնագավառներում, կենցաղում, բժշկության մեջ:
Ծանոթ ենք կողմնացույցին: Կողմնացույցի մագնիսական սլաքը փոքր է, հաստատուն մագնիս է, որը կողմնացույցի հիմնական մասն է: Կողմնացույցի աշխատանքը պայմանավորված է նրանով, որ Երկիրը նույնպես մագնիս է՝ իր մագնիսական բևեռներով: Կողմնացույցի սլաքի հյուսիսային բևեռը ձգվում է Երկրի մագնիսական հարավային բևեռի կողմից՝ որպես տարանուն բևեռներ և ուղղվում դեպի այն: Այդ պատճառով կողմնացույցի սլաքի հարավային բևեռը ուղղվում է Երկրի մագնիսական Հյուսիսային բևեռի կողմը:
Լրացուցիչ նյութեր հաստատուն մագնիսի մասին
Դիտեք հետևյալ տեսանյութը:
Հարցեր
1. Ո՞ր մարմինն է կոչվում հաստատուն մագնիսներ:
Որոշ մարմիններ երկար ժամանակ պահպանում են իրենց մագնիսական հատկությունները, դրանք կոչվում են հաստատուն մագնիսներ, կամ մագնիսներ:
2. Մագնիսի ո՞ր մասերն են անվանում բևեռներ:
Մագնիսի այն մասերը, որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավել ուժեղ է, անվանում են մագնիսական բևեռներ:
3. Ինչպե՞ս են մագնիսները փոխազդում միմյանց հետ:
Մագնիսները լինելով իրարից հեռու, էլեկտրականացած մարմինների նման կարող են փոխազդել: Պողպատը, կոբալտը, երկաթը և մի քանի այլ համաձուլվածքներ մագնիսական երկաթաքարի հետ շփվելիս ձեռք են բերում մագնիսական հատկություններ:
4.Փոքրիկ տեսադաս կամ տեսանյութ պատրաստիր:
SPRING
Spring is the most beautiful season of the year.
Spring is warmer than winter, but it is colder than
summer. The snow melts. The grass and the
leaves on the trees are green. The Sun shines
brighter and the days become longer.
125
_____________________________________________________________________________________
Spring is the most beautiful season of the year.
Spring is warmer than winter, but it is colder than summer.
The Sun shines brighter , and the days become longer .
The snow melts .
The grass and the leaves on the trees are green .
Spring is the most beautiful season. true
Spring is warmer than summer. false
The snow melts in spring. true
The grass and the leaves on the trees are green. true
The days in spring are shorter than in winter. false
126
______________________________________________________________________________
CINDERELLA
(part two)
When Cinderella heard about the dance she
wanted to go too.
127
_____________________________________________________________________________________
Her aunt and the ugly sisters laughed at her but
didn’t take her to the dance.
A coach came to the door and the ugly sisters
went to the dance with their mother. Poor
Cinderella sat by the fire and cried.
Suddenly she heard a voice: “Don’t cry,
Cinderella. I will help you.”
Cinderella looked up and saw a little old lady.
She had a stick in her hand.
“First, bring me a pumpkin”, said the little old
lady. “Then bring me a mousetrap with the mice in it.”
When Cinderella brought them, the little lady
waved her stick. The pumpkin became a big
coach. The mice became horses. The lady waved
her stick and Cinderella wore a beautiful dress and
glass shoes.
“Now get into the coach”, said the little lady, “and
go to the dance. But you must be at home before
midnight”.
128
_____________________________________________________________________________________
| Խորհուրդներ ամերիկացի ճանապարհորդին
հեղինակ՝ Վիլյամ Սարոյան |
Իմ Մելիք քեռին Ֆրեզնոյից Նյու Յորք իր առաջին ճամփորդության էր ելնելու, և ուղևորվելուց առաջ նրա Կարո քեռին, իհարկե, եկավ, նստեց ու նկարագրեց ճանապարհի դժվարությունները։
— Գնացք ես բարձրացել, վագոնում ես,— ասաց ծերունին,— ապահով մի տեղ ես ընտրում ու նստում, դեսուդեն չես նայում, եղա՞վ։
— Եղավ, սըր,— ասաց Մելիք քեռիս։
— Գնացքը դեռ նոր է շարժվել՝ երթուղայինի համազգեստով երկու մարդ են մոտենում ու տոմս են հարցնում։ Բանի տեղ չես դնում, թողնում անցնում են։ Ուրեմն հասկացան, որ իրենց իսկությունը գիտես։ Խաբեբա են, գնացքի սպասավոր չեն։
— Բայց ե՞ս ինչպես հասկացա՝ որ խաբեբա են։
— Հենց մոտեցան ու հարցրին՝ դու հասկացար, դու միամիտ երեխա չես։
— Լավ, սըր։
— Քսան մղոն արդեն անցել ես, եղա՞վ, տեսքից բարի մի երիտասարդ մոտենում ու քեզ սիգարետ է մեկնում։ Չես վերցնում, «ծխող չեմ», չես ծխում։ Սիգարետի մեջ թմրախոտ է։
— Այո, սըր։
— Գնացիր վագոն֊ռեստորան. հենց դռների մեջ մի շատ սիրունատես ու թարմ արարած իբր թե պատահաբար դիպչում, քեզ համարյա թե փաթաթվում ու հետո շփոթվում, ժպտում ու հազար ներողություն է խնդրում։ Այդ րոպեին նա հմայիչ է, քեզ խելքահան է արել, ուզում ես քո մտերիմը լինի։ Չի՛ կարելի։ Քո այդ դավաճան խռովքը ճնշում ու քեզ համար ճաշելու ես գնում։ Այդ կինը խարդախ կին է։
— Ինչ է՞,— հարցրեց Մելիք քեռիս։
— Լի՛րբ է, լի՛րբ,— բղավեց ծերունին։— Մտել ես ռեստորան, ճաշում ես։ Մի մոռացիր, որ ախորժելի ուտելիք ես պատվիրել։ Ռեստորանը լեփ֊լեցուն է, և այդ կինը իբր թե պատահաբար քո սեղանակիցն է. մի՛ նայիր աչքերին, գլուխդ կախ քո ուտելիքին կաց, հետդ, ահա ուզում է խոսել՝ խուլ ես, չես լսում։
— Հասկացա, սըր։
— Խուլ ես, իր երգեցիկ ծլվլոցը չեմ լսում, պոկվելու միակ միջոցը խլանալն է։
— Ինչի՞ց պոկվելու։
— Թակարդից,— ասաց ծերունին։— Ես ճամփորդել եմ ու գիտեմ կանանց թակարդից։
— Այո, սըր։
— Ուրեմն այս մասին՝ էլ վերջ։
— Այո, սըր։
— Էլ խոսք չլինի, վերջ։ Ես կյանք եմ ապրել ու գիտեմ, ես հացի կարոտ չեմ քաշել ու աչքս ուրիշի ունեցածին չեմ գցել։ Ես յոթ ժառանգ եմ մեծացրել։ Ես հող ունեմ, այգի, ծառեր, փող ու անասուն։ Ամեն ինչ աշխատանքով ու կամաց֊կամաց է լինում, չի կարելի հանկարծ գտնել ու ասել՝ գտա։
— Իհարկե, սըր։
— Ռեստորանից քո տեղին դառնալիս հայտնվեցիր ծխարանում, թղթախաղն այնտեղ տաքացել է։ Քառասունհինգ֊հիսսուն տարու երեք մարդ թուղթ են խաղում, մատներին իբր թե թանկարժեք քարերով փայլուն մատանիներ են։ Քեզ բարեկամարար ողջունեցին ու մեջները քեզ համար տեղ բացեցին։ Անգլերեն չես հասկանում. «Չեմ հասկանում անգլերեն»։
— Այո, սըր։
— Այսքան բան։
— Անչափ շնորհակալ եմ,— ասաց Մելիք քեռիս։
— Եվս մի կարևոր խորհուրդ,— պատվիրեց ծերունին.— գիշերը, երբ քնելու լինես՝ փողը գրպանիցդ հանիր ու կոշիկիդ մեջ դիր։ Կոշիկը դիր բարձիդ տակ ու գիշերը գլուխդ բարձից մի կտրիր։ Աչքդ փակ քնած ձևացիր, բայց հանկարծ չքնես։
— Լավ, սըր։
— Այսքան բան, քեզ բարի ճամփա։
Կարո քեռին գնաց, և իմ Մելիք քեռին մյուս օրը գնացքով ուղևորվեց ամբողջ Ամերիկայի մյուս ծայրը՝ Նյու Յորք։ Այն, որ երկաթուղայինի համազգեստով երկու խաբեբա էին լինելու՝ գնացքի սպասավորներ էին եղել, թմրախոտով սիգարետ առաջարկող երիտասարդը չէր երևացել, խարդախ հմայուհու տեղը ռեստորանում այդպես էլ ոչ մի կին չէր հայտնվել, և ծխարանում էլ ոչ ծխող էր եղել ու ոչ էլ տաք թղթախաղ։ Գիշերը խեղճ Մելիք քեռիս փողը խցկել էր կոշիկի մեջ, կոշիկը՝ բարձի տակ և գլուխն էլ պինդ դրել բարձին ու մինչև լուսաբաց աչք չէր փակել, բայց մյուս օրը իր կարգը ինքն էր խառնել։
Մյուս օրը ինքն էր սիգարետ մեկնել մի երիտասարդի և սա վերցրել էր շնորհակալությամբ, վագոն֊ռեստորանում ընթրողների մեջ ինքն էր նստել գեղեցիկ կնոջ սեղանին, ծխարանում ինքն էր սկսել ու տաքացրել թղթախաղը և մինչև Նյու Յորք հասնելը ինքը ծանոթացել բոլոր ուղևորների հետ և գնացքում բոլորը մեկառմեկ բարեկամացել էին իրեն։ Իսկ Օհայո քաղաքով անցնելիս՝ սիգարետը հաճույքով ընդունած երիտասարդը, ինքը՝ Մելիք քեռիս, և պարմանի երկու օրիորդ քառյակ կազմած միաբերան «Վոբոշյան բլյուզ» էին երգել։
Փառահեղ ճամփորդություն էր եղել։
Երբ այս Մելիքը վերադարձավ Նյու Յորքից, իր Կարո քեռին տեսության եկավ։
— Տեսքդ հիանալի է, քրոջ տղա,— ասաց,— երևի թե իմ խորհուրդներով ես շարժվել, այո՞։
— Միայն խորհուրդներով,— ասաց Մելիք քեռիս։
Ծերունին հայացքը հեռու հորիզոններին հառեց.
— Ես գոհ եմ, որ կյանքիս փորձը մեկին պետք եկավ։
Այդ երեկոյան այնքան ցուրտ էր… Ձյուն էր գալիս, խավարը թանձրանում էր: Իսկ երեկոն տարվա մեջ վերջինն էր՝ Նոր Տարվա նախօրեն: Այդ ցրտին ու խավարին փողոցներով ոտաբոբիկ ու գլխաբաց մի փոքրիկ աղջիկ էր թափառում: Ճիշտ է, երբ տնից դուրս էր գալիս, կոշիկներով էր, բայց մի՞թե շատ օգուտ էին բերում հսկայական հին կոշիկները,
որոնք առաջ նրա մայրն էր կրում. ահա թե ինչքան մեծ էին դրանք: Ու աղջիկն այդ օրը կորցրեց իր կոշիկները, երբ ամբողջ թափով սլացող երկու կառքերից վախեցած՝ փորձեց վազքով կտրել փողոցը: Մի կոշիկը նա այդպես էլ չգտավ, իսկ մյուսը մի տղա խլեց՝ հայտարարելով, որ դրանից իր ապագա երեխաների համար հիանալի օրորոց կստացվի: Ահա թե ինչու էր աղջիկը ոտաբոբիկ թափառում: Նրա ոտքերը կարմրել ու կապտել էին ցրտից, իսկ հնամաշ գոգնոցի գրպանում մոխրագույն լուցկիների մի քանի տուփ կար: Դրանցից մեկը նա բռնել էր ձեռքում: Ամբողջ օրվա ընթացքում նա դեռ ոչ մի լուցկի չէր վաճառել, ու նրան ոչ մի գրոշ չէին տվել: Խեղճ, տանջահար աղջիկը թափառում էր՝ սովահար, ցրտից սրթսրթալով: Ձյան փաթիլները նստում էին նրա երկար շիկահեր խոպոպների վրա, որոնք այդքան գեղեցիկ ընկած էին նրա ուսերին, բայց նա չէր էլ կասկածում, որ իր խոպոպները գեղեցիկ են: Բոլոր պատուհաններից լույս էր հոսում, փողոցում տապակած սագի համեղ բույրն էր տարածվել՝ ախր Նոր Տարվա նախօրեն էր: Ահա թե ինչի մասին էր նա մտածում:
Վերջապես աղջիկը տան ելուստի ետևում անկյուն գտավ: Նա նստեց ու կծկվեց՝ ոտքերը մարմնի տակ սեղմելով: Բայց դրանից նա սկսեց ավելի մրսել, իսկ տուն վերադառնալ չէր համարձակվում. ախր ոչ մի լուցկի չէր վաճառել, ոչ մի գրոշ չէր վաստակել ու գիտեր, որ հայրն իրեն կծեծի դրա համար: Բացի դրանից, մտածում էր նա, տանն էլ է ցուրտ. նրանք ձեղնահարկում են ապրում, որտեղ քամին անարգել շրջում է, չնայած պատերի ամենամեծ ծակերը փակած են ծղոտով ու փալասներով: Նրա թաթիկները լրիվ փայտացել էին ցրտից: Ախ, ինչպե՜ս կտաքացներ նրանց փոքրիկ լուցկու կրակը… Միայն թե նրա քաջությունը բավարարեր լուցկի հանել, չխկացնել պատի վրա ու մատները տաքացնել: Աղջիկը վախվխելով մի լուցկի հանեց ու… չը՛խկ: Լուցկին այնպես վառվեց, այնքան վառ բռնկվեց… Աղջիկն այն ձեռքի ափով պատսպարեց քամուց, ու լուցկին սկսեց վառվել հանգիստ, վառ կրակով՝ ասես փոքրիկ մոմ լիներ: Զարմանալի մոմ… Աղջկան թվում էր, թե նա նստած է պղնձե գնդերով ու կափարիչներով մեծ երկաթե վառարանի դիմաց: Կրակն այնպես լավ էր նրա մեջ վառվում, այնպիսի ջերմություն էր շնչում: Բայց ի՞նչ պատահեց: Աղջիկը ոտքերը մեկնեց կրակին, որ տաքացնի, ու հարկարծ… կրակը հանգավ, վառարանն անհետացավ, իսկ աղջկա ձեռքում վառված լուցկի մնաց:
Նա մի լուցկի էլ վառեց. լուցկին բռնկվեց, փայլեց, ու երբ նրա լույսն ընկավ պատի վրա, պատը շղարշի պես թափանցիկ դարձավ: Աղջիկն իր առաջ սենյակ տեսավ, իսկ սենյակում՝ ձյունասպիտակ սփռոցով ծածկված սեղան, որի վրա թանկարժեք հախճապակե սպասք էր: Սեղանի վրա խնձորով ու սալորով լցոնված տապակած սագով ափսեն էր, որը հիասքանչ բույր էր տարածում: Ու ամենահիանալին այն էր, որ սագը հանկարծ ցատկեց սեղանից ու, ինչպես կար՝ դանակն ու պատառաքաղը մեջքին խրված, կաղալով քայլեց գետնի վրայով: Նա ուղիղ աղջկա մոտ էր գալիս, բայց… լուցկին հանգավ, ու խեղճ երեխայի առաջ նորից կանգնեց անթափանց, խոնավ պատը: Աղջիկը ևս մի լուցկի վառեց: Հիմա նա նստած էր շքեղ տոնածառի մոտ: Եղևնին ավելի բարձր էր ու ավելի լավ էր զարդարված, քան այն մյուսը, որը տեսել էր Սուրբ Ծննդի նախօրեին՝ հարուստ վաճառականի տան պատուհանից ներս նայելիս: Կանաչ ճյուղերին հազարավոր մոմեր էին վառվում, իսկ գույնզգույն նկարները, որոնցով խանութների ցուցափեղկերն են զարդարում, նայում էին աղջկան: Փոքրիկը ձեռքերը մեկնեց դեպի տոնածառը, բայց… լուցկին հանգավ: Կրակները սկսեցին ավելի ու ավելի վերև գնալ ու շուտով պարզ աստղեր դարձան: Դրանցից մեկը գլորվեց երկնքով՝ իր ետևից երկար լուսավոր հետք թողնելով: «Ինչ-որ մեկը մահացավ»,- մտածեց աղջիկը, որովհետև նրա վերջերս մահացած ծեր տատիկը՝ աշխարհում միակ մարդը, որ սիրում էր աղջկան, հաճախ էր ասում. «Երբ աստղ է ընկնում, ինչ-որ մեկի հոգին թռնում է Աստծո մոտ»:
Աղջիկը նորից լուցկին պատին չխկացրեց. երբ լույսը տարածվեց նրա շուրջը, նա այդ ցոլքի մեջ իր ծեր, լուռ ու լուսավոր, բարի ու քնքուշ տատիկին տեսավ:
— Տատի՛կ,- բացականչեց աղջիկը,- վերցրու՛, վերցրու՛ ինձ քեզ մոտ: Ես գիտեմ, որ դու կգնաս, հենց լուցկին հանգի, կանհետանաս, ինչպես տաք վառարանը, ինչպես համեղ տապակած սագն ու մեծ, գեղեցիկ եղեվնին: Ու նա հապշտապ չխկացրեց բոլոր լուցկիները, որ մնացել էին տուփի մեջ՝ ահա թե ինչքան էր նա ուզում տատիկին պահել իր մոտ: Ու լուցկիներն այնքան շլացուցիչ բռնկվեցին, որ շրջակայքը ցերեկվանից էլ լուսավոր դարձավ: Տատիկն իր ողջ կյանքի ընթացքում երբեք չէր եղել այդքան գեղեցիկ ու վեհաշուք: Նա աղջկան իր գիրկն առավ. լույսի և ուրախության ցոլքի մեջ նրանք բարձրացան վերև՝ այնտեղ, որտեղ ոչ սով կա, ոչ ցուրտ, ոչ վախ. նրանք բարձրացան այնտեղ, որտեղ Աստված է:
Ցուրտ առավոտյան տան ելուստի ետևում գտան աղջկան. նրա այտերը շիկնած էին, իսկ շրթունքները՝ ժպտուն, բայց նա մահացած էր, սառել էր հին տարվա վերջին երեկոյան: Նոր տարվա արևը լուսավորեց լուցկիներով աղջկա մահացած մարմինը. նա գրեթե մի տուփ լուցկի էր վառել:
— Աղջիկն ուզում էր տաքանալ,- ասում էին մարդիկ: Ու ոչ ոք չգիտեր, թե ինչպիսի հրաշքներ է նա տեսել, ինչ գեղեցկության մեջ են նա ու տատիկը միասին դիմավորել Նոր Տարին…
Դեկտեմբերի 8-14
1.Կատարի՛ր դեկտեմբերյան ֆլեշմոբը:
2.Հանս Քրիստիան Անդերսեն՝ Լուցկիներով աղջիկը։
ա. Հիմնավորե՛ք պատմվածքի ավարտը։Պատմվածքը շատ տխուր ավարտվեց,սակայն աղջիկը ուրախ գնաց իր տատիկի մոտ, որն իրեն ամենա շատն էր սիրել։
բ.Մեկ նախադասությամբ գրե’ք այլ ավարտ, որը Ձեր կարծիքով կհամապատասխանի
պատմվածքին։Գուցե անխիղճ հայրը որոշեր գտնել աղջկան։
գ.Շարունակի’ր` Եթե հանդիպեի լուցկիներով աղջկան…։Ես նրան մեր տուն կտանեի, կտաի նոր և տաք հագուստ, կկերակրեի և կպահեյի մեր տանը։
WINTER
Winter is the coldest season of the year. It often
snows and there is much snow in winter. Children
like to ski, skate, play snowballs and make snow-man.
They like this season, because Christmas and
New Year holidays come in winter.
Winter is the coldest season of the year.
There is much snow in winter.
It often snows in winter.
Children like to ski , skate , play snowballs and make snow-man .
Children like winter, because Christmas and New Year holidays come in winter.
124
_________________________________________________________________
Կայծակ: Երկու տարանուն լիցքերով լիցքավորված մարմինները մոտեցնելիս առաջանում է կայծ, և ճայթուն է լսվում: Այս երևույթն անվանում են էլեկտրական պարպում: Յուրաքանչյուրս երկնակամարի վրա տեսել ենք կայծակի բռնկումը և լսել ենք որոտի խլացուցիչ ձայնը:
Կայծակի երկարությունը հասնում է մի քանի կիլոմետրի: Կայծային պարպման ժամանակ առաջանում է ձայնային ալիք՝ որոտ:
Կայծակը բնության ահեղ երևույթներից է, և նրա հարվածը խիստ վտանգավոր է: Այն ավելի հաճախ հարվածում է Երկրի մակերևույթից վեր խոյացող առարկաներին, առանձին շինություններին, միայնակ ծառերին, կենդանիներին և մարդկանց:
Շենքերը կայծակի հարվածից պաշտպանում են հատուկ սարքերի՝ շանթարգելի օգնությամբ: Շանթարգելը մետաղյա ձող է, որն ամրացվում է շինության պատի երկայնքով: Ձողի վերին՝ սրածայր մասը պաշտպանվող շենքից բարձր է: Ձողի ստորին մասին զոդակցում են պղնձյա թիթեղ, որը թաղում են հողի մեջ (հողակցում): Ամպրոպաբեր ամպերից էլեկտրական լիցքերը շանթարգելի միջով անցնում են հողի մեջ՝ չվնասելով շինությունը:
Եթե փոթորկի ժամանակ գտնվում ենք բաց երկնքի տակ կամ բաց տարածքում, կայծակից պաշտպանվելու համար պետք է հեռու մնալ երկնասլաց առարկաներից, մետաղյա շինություններից, միայնակ ծառերից, խոտի դեզերից և ժայռերից:
Փոթորկի ժամանակ շատ կարևոր է ոչ միայն տեղանքի ճիշտ ընտրությունը, այլև մարմնի ճիշտ կեցվածքը: Վտանգավոր է պառկելը: Կարող եք տուժել ոչ թե անմիջական հարվածից, այլ գետնի էլեկտրական դաշտից, որն առաջանում է, երբ կայծակը հարվածում է մոտական ծառին կամ այլ բարձրադիր առարկայի:
Հարցեր՝
1.Ինչպե՞ս է առաջանում կայծակը: Ի՞նչ է որոտը: Երկու տարանուն լիցքերով լիցքավորված մարմինները մոտեցնելիս առաջանում է կայծ, և ճայթուն է լսվում:Կայծային պարպման ժամանակ առաջանում է ձայնային ալիք՝ որոտ:
2. Ի՞նչ է շարթարգելը, և ինչպե՞ս է այն շինությունները պաշտպանում կայծակի հարվածից:Շանթարգելը մետաղյա ձող է, որն ամրացվում է շինության պատի երկայնքով: Ձողի վերին՝ սրածայր մասը պաշտպանվող շենքից բարձր է: Ձողի ստորին մասին զոդակցում են պղնձյա թիթեղ, որը թաղում են հողի մեջ (հողակցում): Ամպրոպաբեր ամպերից էլեկտրական լիցքերը շանթարգելի միջով անցնում են հողի մեջ՝ չվնասելով շինությունը:
3. Կայծակի ժամանակ ինչպե՞ս պետք է վարվեք, եթե հայտնվել եք բաց տարածքում:Եթե փոթորկի ժամանակ գտնվում ենք բաց երկնքի տակ կամ բաց տարածքում, կայծակից պաշտպանվելու համար պետք է հեռու մնալ երկնասլաց առարկաներից, մետաղյա շինություններից, միայնակ ծառերից, խոտի դեզերից և ժայռերից:
Փոթորկի ժամանակ շատ կարևոր է ոչ միայն տեղանքի ճիշտ ընտրությունը, այլև մարմնի ճիշտ կեցվածքը: Վտանգավոր է պառկելը: Կարող եք տուժել ոչ թե անմիջական հարվածից, այլ գետնի էլեկտրական դաշտից, որն առաջանում է, երբ կայծակը հարվածում է մոտական ծառին կամ այլ բարձրադիր առարկայի: